Diagnostiek
Behandeling
& Advies
Kind, Jeugd & (jong) Volwassenen
Systemisch
Maasbree | Midden-Limburg I Noord Limburg
Boudewien Vermeer
GZ-Psycholoog
Kinder- en Jeugdpsycholoog NIP
Limburg
Brabant
Expats
Trauma
Angstklachten
Hoogbegaafdheid Kind en Jeugd
Hoogbegaafdheid Volwassenen
Psychologenpraktijk10
Maasbree
Midden Limburg
Noord Limburg
Noord-Brabant Oost
HOOGBEGAAFDHEID
​
"Giftedness is the manifestation of performance that is clearly at the upper end of the distribution in a specific talent domain even relative to other highfunctioning individuals in that domain. Further, giftedness can be viewed as developmental in that in the beginning stages, potential is the key variable. In later stages, achievement is the measure of giftedness; and in fully developed talents, eminence is the basis on which this label is granted. Both cognitive and psychosocial variables play an essential role in the manifestation of giftedness at every developmental stage, are malleable, and need to be deliberately cultivated" (Subotnik, Olszewski-Kubilius and Worrell 2012)
​
"Hoogbegaafdheid is het tot uiting komen van opvallend hoog functioneren binnen een specifiek talentgebied, ook in vergelijking met anderen die in datzelfde domein al op een hoog niveau functioneren. Het wordt gezien als iets dat zich ontwikkelt in de tijd: in de vroege fases staat vooral potentieel centraal, later wordt hoogbegaafdheid zichtbaar in wat iemand daadwerkelijk bereikt en bij volledig ontwikkelde talenten in het uitzonderlijk uitblinken binnen een domein. Zowel cognitieve als psychosociale factoren spelen in elke fase een belangrijke rol, zijn beïnvloedbaar en vragen om bewuste, gerichte ondersteuning en ontwikkeling" (Subotnik, Olszewski-Kubilius and Worrell 2012)
​
Visie op hoogbegaafdheid​
​​
In de wetenschappelijke literatuur wordt hoogbegaafdheid niet gezien als een op zichzelf staand kenmerk, maar als een samenspel van factoren. Ontwikkeling kan nooit door één enkele variabele worden verklaard. Hoe iemand functioneert en zich ontwikkelt, ontstaat in de wisselwerking tussen cognitieve mogelijkheden, persoonlijke kenmerken en de omgeving waarin iemand leeft.
Hoogbegaafdheid gaat daarom niet alleen over intelligentie. Denkvermogen en leervermogen spelen een rol, maar ook motivatie, interesses, creativiteit, doorzettingsvermogen en emotionele ontwikkeling. Deze factoren beïnvloeden elkaar voortdurend. De mate waarin iemand tot bloei komt, hangt sterk samen met de afstemming tussen wie iemand is, wat iemand nodig heeft en wat de omgeving biedt.
Hier sluit mijn visie op hoogbegaafdheid aan bij mijn uitgangspunt dat duurzaam welbevinden ontstaat wanneer er samenhang is tussen iemands cognitieve mogelijkheden, intrinsieke drijfveren en de omgeving waarin iemand functioneert. Wanneer die afstemming ontbreekt, kan dat leiden tot demotivatie, onderpresteren of innerlijke spanning. Wanneer er wél afstemming is, ontstaat er meer consistentie tussen wie iemand is en wat iemand doet.
Capaciteiten ontwikkelen zich in de wisselwerking tussen aanleg en omgeving. Ze liggen niet vast. Ontwikkeling komt beter tot zijn recht wanneer begeleiding en uitdaging aansluiten bij iemands mogelijkheden, leerbehoeften en manier van denken.
Creativiteit speelt daarbij een belangrijke rol. Het gaat niet alleen om uitzonderlijke prestaties, maar om flexibel denken, verbanden leggen en het omgaan met complexe situaties. Wanneer creatief en autonoom denken ruimte krijgt, versterkt dit betrokkenheid en eigenaarschap. Ontbreekt die ruimte, dan kan motivatieverlies ontstaan.
Naast cognitieve factoren zijn sociaal-emotionele aspecten van groot belang. Motivatie, zelfregulatie, perfectionisme, omgaan met stress en emotionele ontwikkeling beïnvloeden hoe iemand zich voelt en hoe talent tot uiting komt. Verwachtingen en steun vanuit de omgeving kunnen hierin veel betekenen. Ook praktische voorwaarden, zoals passend onderwijs, verrijkingsmogelijkheden en gerichte begeleiding, dragen bij aan een omgeving waarin talent zich duurzaam kan ontwikkelen.
Binnen Psychologenpraktijk10 wordt daarom verder gekeken dan testresultaten of losse kenmerken. Bij ieder kind en iedere volwassene staat de unieke manier van denken, voelen en functioneren centraal. Er wordt zorgvuldig gekeken naar cognitieve mogelijkheden, drijfveren en talenten, én naar de omstandigheden die ontwikkeling bevorderen of juist belemmeren. Het versterken van eigen regie, motivatie en welbevinden staat daarbij voorop.
De diagnostiek en begeleiding zijn gebaseerd op het Differentiatiemodel van Begaafdheid en Talent van Gagné (2010). Dit model laat zien dat aangeboren mogelijkheden pas tot uiting komen wanneer omgevingsfactoren en intrapersoonlijke factoren hierop aansluiten. In de praktijk betekent dit dat naast intelligentie ook motivatie, sensitiviteit, creativiteit, zelfregulatie en context zorgvuldig worden meegenomen. Juist in die samenhang ontstaat inzicht in waar ruimte ligt voor groei en duurzaam welbevinden.
​
